Baltazzi Malikânesi İyon Sütunları ve Levanten Mirası
Buca Baltazzi, İzmir Buca rotasında tarihi dokusu, doğal atmosferi, ziyaret saatleri, giriş bilgileri ve ulaşım detaylarıyla öne çıkan gezi rehberidir.
İzmir’in Buca semtinde 19. yüzyıl Levanten mimarisinin ulaştığı en anıtsal zirvelerden biri olan Buca Baltazzi Malikânesi, görkemli mermer İyon sütunlu anıtsal giriş portiği, geniş avlusu, heykelsi simetrisi ve Osmanlı padişahı Sultan Abdülaziz’i ağırlamış olmasıyla kentin en köklü tarihi saray yavrusudur. Venedik kökenli zengin banker ve Levanten hanedanı Baltazzi ailesi tarafından 1860’lı yıllarda yaptırılan bu asil konak, yalnızca mimari zarafetiyle değil, aynı zamanda 1863 yılında İzmir’i ziyaret eden Osmanlı Padişahı Sultan Abdülaziz’in Buca’da konakladığı tarihi mekan olmasıyla imparatorluk protokolünde de özel bir yere sahiptir. Cumhuriyet döneminde Mustafa Kemal Atatürk’ün talimatıyla yetim ve öksüz çocukların eğitimi için bir eğitim yuvasına dönüştürülen ve günümüzde Buca Mehmet Akif Ersoy Sosyal Bilimler Lisesi olarak hizmet veren Baltazzi Malikânesi, Buca’nın aristokratik geçmişi ile Cumhuriyet’in aydınlık eğitim meşalesini aynı çatı altında buluşturan eşsiz ve anıtsal bir mimari mirastır. Giriş kapısındaki devasa mermer sütunlar, geçmişin görkemini günümüze gururla taşır.
Sultan Abdülaziz’in Buca Ziyareti ve Tarihi Konaklama
Baltazzi Malikânesi’nin tarihteki en şaşaalı anı, 1863 yılının Nisan ayında Osmanlı Padişahı Sultan Abdülaziz’in İzmir seyahati sırasında yaşanmıştır. Padişah, Buca’nın temiz havası ve Baltazzi ailesinin bankerlik nüfuzu nedeniyle bu köşkte ağırlanmış, şerefine bahçede görkemli kabul törenleri düzenlenmiştir.
Bu tarihi ziyaret anısına malikanenin giriş salonunda padişah için özel bir kabul odası düzenlenmiş ve köşkün mimari şöhreti tüm Akdeniz havzasına yayılmıştır.
İyon Sütunlu Neo-Klasik Cephe Zarafeti
Baltazzi Malikânesi, antik Yunan ve Roma tapınaklarını andıran anıtsal giriş revakıyla İzmir’deki diğer tüm Levanten köşklerinden ayrılır. Çift kat boyunca yükselen beyaz mermer İyon başlıklı sütunlar, binanın ana cephesine saray benzeri bir heybet kazandırır.
Geniş mermer merdivenler, yüksek tavanlı salonlar ve binanın dış cephesindeki simetrik pencereler, neo-klasik üslubun Ege’deki en kusursuz ve anıtsal uygulamalarından biri olarak kabul edilir.
Yetimhaneden Sosyal Bilimler Lisesine Eğitim Köprüsü
Kurtuluş Savaşı’nın ardından köşk, Atatürk’ün himayesinde şehit çocukları ve yetimler için bir barınma ve eğitim yurduna dönüştürülmüştür.
- Cumhuriyet döneminde Buca Ortaokulu ve Lisesi olarak yüz binlerce gencin yetiştiği tarihi bir ocak olmuştur.
- Bahçesindeki asırlık çınar ağaçları ve tarihi mermer havuz geçmişin dinginliğini yansıtır.
- Okulun girişinde yer alan tarihi bilgilendirme panolarında yapının hanedan geçmişi özetlenir.
- Tarihi derslik pencerelerinden sızan gün ışığı öğrencilere ilham veren bir çalışma atmosferi sunar.
Buca Çarşısında Talaş Böreği Gevrek ve Sakızlı Dondurma
Baltazzi Malikânesi ziyaretinizin ardından yakındaki Buca Çarşısı’na geçip semtin geleneksel fırın lezzetlerini keşfetmek harika bir lezzet molasıdır. Fırından yeni çıkmış sıcak kıymalı talaş böreği, çıtır puf böreği ve taze demlenmiş çay eşliğinde yapılan öğle atıştırmalığı Buca kültürünün ayrılmaz bir parçasıdır.
Sıcak yaz günlerinde ise Buca’nın tarihi dondurmacılarından alınan katkısız keçi sütüyle yapılan damla sakızlı dondurma ve karadutlu sorbe, tarihi köşkün asil anılarını damağınızda ferahlatıcı bir tatla tamamlar.
Doğrulanmış Konum ve Canlı Yol Tarifi
Buca Baltazzi Malikânesi, İzmir ili Buca ilçesi Dumlupınar Mahallesi Uğur Mumcu Caddesi üzerinde Buca Eğitim Fakültesi’nin hemen çaprazında konumlanmıştır. Toplu taşıma ile malikaneye ulaşmak son derece pratiktir. Konak İskelesi veya Bahribaba duraklarından kalkan 304, 470 veya 490 numaralı ESHOT belediye otobüslerine binerek Buca Üçkuyular Meydanı veya Fakülte durağında indiğinizde sadece 2 dakikalık yürüyüşle okul binasına ulaşabilirsiniz.
İZBAN treniyle gelenler Şirinyer İstasyonu’nda inip Buca yönüne giden dolmuşlarla yaklaşık 8 dakikada köşk kapısına varabilirler.
Sıkça Sorulan Sorular
Baltazzi Malikânesi turistik gezilere açık mıdır?
Bina faal bir devlet lisesi olduğu için ders saatlerinde bahçe dışından izlenebilir; hafta sonları ve tatil dönemlerinde okul yönetiminin izniyle bahçe gezilebilmektedir.
Malikaneye giriş ücretli midir?
Hayır, kamuya ait bir eğitim kurumu olduğu için alana giriş tamamen ücretsizdir.
Köşkte Sultan Abdülaziz dışında hangi tarihi şahsiyetler kalmıştır?
Kurtuluş Savaşı sonrasında Gazi Mustafa Kemal Atatürk de Buca ziyaretleri esnasında köşkü ve bahçesini ziyaret etmiştir.
Buca Rotaları ile Çevrede Gezilecek Yerler
Baltazzi Malikânesi gezinizin ardından Buca’nın diğer zengin tarihi miras duraklarını keşfe devam edebilirsiniz.
- Hemen çaprazındaki İngiliz malikanesi için Buca Rees Köşkü kampüsünü ziyaret edebilirsiniz.
- Masalsı kulesiyle ünlü Buca Forbes Köşkü koruluğunu keşfedebilirsiniz.
- Asırlık ağaçlar altında yürüyüş için Hasanağa Bahçesi parkına uğrayabilirsiniz.
- Roma dönemi su kemerleri için Şirinyer Su Kemerleri vadisine geçebilirsiniz.
