Ege Üniversitesi EGE Herbaryumu Tarihçesi ve Ziyaret Rehberi
Bornova Ege Üniversitesi Kampüsü'ndeki EGE Herbaryumu'nun 1962 kuruluş tarihi, kurutulmuş bitki arşivi, ziyaret randevusu ve Metro ulaşım detayları.

Bornova Ege Üniversitesi kampüsünde kurutulmuş bitki örneklerini saklayan EGE Herbaryumu araştırma arşivi
EGE Herbaryumu (resmî adıyla Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi içindeki kurutulmuş bitki araştırma arşivi), Bornova Erzene Mahallesi'ndeki merkez kampüste, Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü ile aynı bilim adası üzerinde yer alır. Canlı seraları anlatan bahçe rehberinden farklı olarak bu odak yazı, uluslararası Index Herbariorum dizininde "EGE" koduyla tescilli olan kurutulmuş bitki arşivinin 1962'ye uzanan geçmişine, iki katlı çiçekli ve çiçeksiz bitki dolap düzenine, Eczacılık Fakültesi'nin ayrı birimi olan İZEF koleksiyonuyla farkına ve kampüs ziyaret kurallarına odaklanır.

1962 Balkon Serasından Rektörlük Araştırma Merkezine Tarihçe
Türkiye’nin bitki çeşitliliğini bilimsel temelde kayıt altına almak üzere kurulan EGE Herbaryumu ve botanik bahçesinin resmî kuruluş kararı, Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Profesörler Kurulu’nun 14 Aralık 1962 tarih ve 29/11 sayılı kararıyla alındı. Genel Botanik Kürsüsü Başkanı Prof. Dr. Yusuf Vardar önderliğinde, Sistematik Botanik Kürsüsü Başkanı Doç. Dr. Necmettin Zeybek ve ilk bahçe şefi Ziraat Teknisyeni Nevzat Ersoy’un katkılarıyla Bornova Bölge Ziraat Okulu’ndan kalma ana binanın camla kapatılan balkonu ilk mini seraya dönüştürüldü ve dünyaya dağıtılan ilk tohum kataloğu 1963 yılında buradan yayımlandı.
Dönemin Rektörü Prof. Dr. Mustafa Uluöz’ün desteğiyle çizilen yerleşke planları hızla hayata geçti; Mayıs 1964 tarihinde Erkuter Leblebici koleksiyonuyla ilk herbaryum örnekleri derlenmeye başlandı ve 1966 yılında Herbaryum ve Botanik Bahçesi Yönetim Binası hizmete açıldı. 1974 yılında Enstitü statüsüne yükselen merkezde ilk müdürlüğü üstlenen Prof. Dr. Necmettin Zeybek’in 1977’de Eczacılık Fakültesi’ne geçmesi üzerine yönetim görevini Prof. Dr. Bilkan Özörgücü devraldı (Bornova’daki pek çok ziyaretçinin karıştırdığı Eczacılık Fakültesi’ne ait ayrı İZEF herbaryumu da bu fakülte geleneğinden ayrışır). 1982 KHK düzenlemesi sonrası Biyoloji Bölümü’ne bağlanan yapı, Üniversite Senatosu’nun 09.09.1997 ve YÖK’ün 11.11.1997 tarihli onayıyla günümüzdeki rektörlüğe bağlı merkez kimliğine kavuştu.
İki Katlı Kurutulmuş Bitki Arşivi, Hoya Koleksiyonu ve Bilimsel Kullanım
Bir botanik müzesinden farklı olarak herbaryum, yaşayan ağaç ve çiçeklerin değil; bilimsel yöntemle preslenip kurutulmuş, üzerine toplama koordinatı, rakım, tarih ve taksonomist adı işlenmiş bitki örneklerinin saklandığı referans kütüphanesidir. EGE Herbaryumu binası iki katlı bir uzmanlık planına göre düzenlenmiştir: birinci katta Batı Anadolu ve Ege Adaları ağırlıklı çiçekli bitkiler (angiospermler), ikinci katta ise eğreltiler, yosunlar, mantar ve liken gibi çiçeksiz taksonlar klima kontrollü dolaplarda muhafaza edilir. Yarım asrı aşan birikimiyle Merkez envanterinde Merkez Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım’ın paylaştığı güncel verilere göre yaklaşık 44.000 kayıtlı herbaryum örneği (aralarında 120 yıllık tarihi örnekler dahil; eski NYBG Index Herbariorum kayıtlarında 35.000 olarak geçer) ile yeni tür tanımlamalarında başvurulan paha biçilmez tip (holotip / izotip) örnekler bulunur.
| Özellik / Ölçüt | EGE Herbaryumu Doğrulanmış Verisi | Kampüs Ziyareti ve Bilimsel Not |
|---|---|---|
| Kuruluş & Kodu | 14 Aralık 1962 kararı; 1964 arşiv başlangıcı; Kod: EGE | Index Herbariorum IRN 124461 kaydıyla tescillidir |
| Koleksiyon Hacmi | Yaklaşık 44.000 kayıtlı kurutulmuş bitki örneği | 1. kat çiçekli bitkiler, 2. kat çiçeksiz taksonlar arşivi |
| Fakülte Ayrımı | EGE (Botanik Merkezi / Fen Fak.) ile İZEF (Eczacılık) ayrıdır | İZEF Farmasötik Botanik Anabilim Dalı'nın ayrı arşividir |
| Canlı Destek Alanı | Bitişik bahçede 3.000+ canlı takson & 150 Hoya türü | Merkez bahçesi bireysel gezilere hafta içi ücretsiz açıktır |
| 2026 Saat & Ulaşım | Pzt–Cuma 08:30–17:00 (son giriş 16:30; hafta sonu kapalı) | M1 Metro Ege Üniversitesi durağı + ESHOT 59, 314 ve 515 |
Canlı Sera Destekli Araştırma ve Eczacılık Herbaryumu İZEF ile Farkı
Herbaryum binasının bitişiğindeki yaklaşık 16.750 m²’lik aktif araştırma bahçesinde (tüm çevre parseliyle genişleyen yeşil alanda) 3.000’i aşkın taksona ek olarak gönüllü koleksiyonerlerin katkılarıyla oluşturulan yaklaşık 150 türlük Hoya (mum çiçeği) koleksiyonu ile 100’ün üzerinde kaktüs ve sukkulent türü korunur. Araştırma yapmak veya tez materyali incelemek isteyen lisansüstü öğrenci ve botanikçiler, ziyaret öncesinde merkez sekreterliğine resmî dilekçe veya kurum yazısıyla başvurarak dolap arşivine erişir. Aynı kampüs turunda hemen komşu parseldeki fosil ve mineral galerisi Ege Üniversitesi Tabiat Tarihi Müzesi, Sirkehane Etnografya Müzesi ve Küçükpark kampüs aksı tek yarım günde birleştirilebilir.
2026 Ziyaret Saatleri, Randevu Kuralı ve Bornova M1 Metro Ulaşımı
Resmî merkez çalışma düzenine göre EGE Herbaryumu ve Botanik Bahçesi hafta içi Pazartesi–Cuma 08:30–17:00 saatleri arasında açıktır ve bahçeye son giriş 16:30’da kapatılır; cumartesi-pazar günleri ve resmî tatillerde kapalıdır. Açık bahçe alanı bireysel ziyaretçiler için ücretsizdir; ancak ilk, orta ve lise düzeyindeki okul gezileri randevu ve iletişim sayfası veya 0232 311 28 42 numaralı telefon üzerinden ön randevu ve belirlenen grup ücretine tabidir. Kurutulmuş bitki dolaplarının yer aldığı herbaryum arşiv katları ise genel halk dolaşımına kapalı akademik araştırma odaları olduğundan yalnızca önceden onaylanmış araştırmacı randevusuyla incelenebilir. Kampüs dışı kültür rotası eklemek isterseniz Bornova Levanten Köşkleri veya Dr. Behçet Uz Rekreasyon Alanı yakındadır.
- İzmir Metrosu M1 Hattı: Merkez yerleşkeye doğrudan giren M1 hattında Ege Üniversitesi durağında inip Fen Fakültesi / Biyoloji yönüne ~7 dakikalık yürüyüşle bahçe ve herbaryum binasına ulaşabilirsiniz; kalabalık öğrenci hatları için Bornova veya Evka 3 istasyonları da alternatif giriş sunar.
- ESHOT 59, 314 ve 515 Hatları: Kemer bağlantılı 59 (Bornova Metro – Kemer), aktarma içi 314 (Evka 3 – Bornova Metro) ve Buca-Tınaztepe bağlantılı 515 (Tınaztepe – Evka 3 Metro) otobüsleri kampüs çevresindeki metro aktarma noktalarını düzenli besler.
- Kampüs Güvenlik Notu: Ege Üniversitesi yerleşkesi kontrollü kapı sistemine sahip olduğundan, yerleşke dışından gelen ziyaretçilerin yanlarında T.C. kimlik kartı veya okul gezi onay yazısı bulundurması giriş işlemlerini hızlandırır.
EGE Herbaryumu Kurumsal Kimliği, Saatleri ve Kampüs İletişim Özeti
- Konum & Koordinat: Erzene Mah., Ege Üni. Kampüsü Fen Fak. yanı, 35100 Bornova (38.45806, 27.23070)
- Kuruluş & Kodu: 14 Aralık 1962 Fen Fak. kararı (29/11), 1964 ilk koleksiyon, Index Herbariorum kodu: EGE
- Arşiv Yapısı: 1. kat çiçekli bitkiler, 2. kat çiçeksiz taksonlar; bitişik bahçede 3.000+ canlı tür & 150 Hoya
- Ziyaret & İletişim (2026): Hafta içi 08:30–17:00 (son giriş 16:30; hafta sonu kapalı); Tel: 0232 311 28 42
- Toplu Taşıma: M1 Metro Ege Üniversitesi / Bornova Metro durağı + ESHOT 59, 314 ve 515
Bornova Ege Üniversitesi Kampüsündeki Müze ve Rekreasyon Durakları
Bornova hattındaki bu noktayı ve çevresindeki durakları İzmir İnteraktif Haritası üzerinden görerek günün kalanını planlayabilirsiniz:
- Ege Üniversitesi EGE Herbaryumu / Fen Fakültesi (Bornova): Haritada incele
- Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi-Herbaryum Merkezi: Haritada incele
- Ege Üniversitesi Tabiat Tarihi Müzesi: Haritada incele
- Sirkehane (Ege Üniversitesi Etnografya Müzesi): Haritada incele
- Botanik Bahçesi (Ege Üniversitesi): Canlı Bitki Koleksiyonu ve Seraları
- Ege Üniversitesi Tabiat Tarihi Müzesi ve Kampüs Keşfi
- Sirkehane (Ege Üniversitesi Etnografya Müzesi) – Bornova
- Ege Üniversitesi Bornova ve Küçükpark Öğrenci Rehberi
- Bornova Gezi Rehberi Levanten Köşkleri Rotası
- Dr. Behçet Uz Rekreasyon Alanı – Bornova
EGE Herbaryumu Hakkında Sık Sorulanlar
EGE Herbaryumu ile İZEF Herbaryumu aynı yer mi?
Hayır. EGE uluslararası koduyla kayıtlı herbaryum Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma Merkezi bünyesinde (Fen Fakültesi / Biyoloji geleneği) yer alırken, İZEF aynı üniversitenin Eczacılık Fakültesi Farmasötik Botanik Anabilim Dalı'na bağlı ayrı bir herbaryumdur.
EGE Herbaryumu bireysel ziyaretçilere açık mı ve hafta sonu gezilebilir mi?
Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma Merkezi hafta sonları ve resmî tatillerde kapalıdır; yalnızca Pazartesi–Cuma 08:30–17:00 saatlerinde (son giriş 16:30) açıktır. Kurutulmuş bitki dolap arşivi araştırmacılara randevuyla açılır.
Okul grupları için randevu ve giriş ücreti nasıl işliyor?
Okul turları 0232 311 28 42 numaralı telefon veya merkez randevu sayfası üzerinden önceden randevu alınarak ücretli gerçekleştirilir; bireysel bahçe ziyareti ise ücretsizdir.
EGE Herbaryumu'na İzmir Metrosu ile nasıl gidilir?
M1 Fahrettin Altay–Evka 3 Metro hattında Ege Üniversitesi istasyonunda inip kampüs içine 7 dakika yürüyerek veya Bornova Metro / Evka 3 duraklarından ESHOT 59, 314 ve 515 hatlarıyla aktararak ulaşabilirsiniz.
Kaynak ve Saha Doğrulaması: Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Tarihçesi, Resmî Ziyaret Saatleri ve Randevu Sayfası, İzmir.com Botanik Bahçesi ve Herbaryum Özeti ve ESHOT 515 Hat Bilgisi. Saat, tarife ve etkinlik güncellemeleri için ziyaret öncesinde ilgili belediye veya resmî kurum duyurularını kontrol etmeniz önerilir.
