# Vezir Hanı İzmir Kemeraltı 1678 Köprülü Vakfı Tarihi

- Bağlantı: https://buradaolabilir.com.tr/vezir-hani-izmir-kemeralti-1678-koprulu-vakfi-tarihi/
- Yayımlanma: 2026-11-02T15:00:00+03:00
- Yazar: Burada Olabilir

**Vezir Hanı İzmir** liman ve çarşı tarihinde 17. yüzyılın ikinci yarısında gerçekleşen
büyük ekonomik yükselişi simgeleyen kayıp bir anıtsal ticaret kompleksidir. Sadrazam**
Köprülüzâde Fâzıl Ahmed Paşa** tarafından **1675** yılında başlatılıp Merzifonlu
Kara Mustafa Paşa döneminde **1677–1678** yıllarında tamamlanan **Büyük ve Küçük
Vezir Hanları**, İzmir’in Doğu Akdeniz ticaretinde başrolü devraldığı dönemin en
görkemli tanıklarıydı.

##  İçindekiler

 * [Girit Seferi Sonrası Köprülüler Dönemi ve Vezir Hanı İzmir Yatırımları](https://buradaolabilir.com.tr/vezir-hani-izmir-kemeralti-1678-koprulu-vakfi-tarihi/#girit-seferi-sonrasi-koprululer-donemi-ve-vezir-hani-izmir-yatirimlari)
 * [106 Odalı Büyük Vezir Hanı (Köprülü Han) ve Küçük Vezir Hanı Mimarisi](https://buradaolabilir.com.tr/vezir-hani-izmir-kemeralti-1678-koprulu-vakfi-tarihi/#106-odali-buyuk-vezir-hani-koprulu-han-ve-kucuk-vezir-hani-mimarisi)
 * [1688–1778 Afetlerinden 1922 Yangınına Kent Belleğindeki Yeri](https://buradaolabilir.com.tr/vezir-hani-izmir-kemeralti-1678-koprulu-vakfi-tarihi/#1688-1778-afetlerinden-1922-yanginina-kent-bellegindeki-yeri)
 * [Mimar Kemalettin ve Kemeraltı Hanlar Bölgesinde Tarihî İz Sürme Rotası](https://buradaolabilir.com.tr/vezir-hani-izmir-kemeralti-1678-koprulu-vakfi-tarihi/#mimar-kemalettin-ve-kemeralti-hanlar-bolgesinde-tarihi-iz-surme-rotasi)
 * [Vezir Hanı İzmir – Tarihçe ve Mimari Özet](https://buradaolabilir.com.tr/vezir-hani-izmir-kemeralti-1678-koprulu-vakfi-tarihi/#vezir-hani-izmir-tarihce-ve-mimari-ozet)
 * [Kızlarağası Hanı, Abacıoğlu Hanı ve Kemeraltı Konumları](https://buradaolabilir.com.tr/vezir-hani-izmir-kemeralti-1678-koprulu-vakfi-tarihi/#kizlaragasi-hani-abacioglu-hani-ve-kemeralti-konumlari)
 * [Vezir Hanı İzmir Hakkında Sık Sorulan Sorular](https://buradaolabilir.com.tr/vezir-hani-izmir-kemeralti-1678-koprulu-vakfi-tarihi/#vezir-hani-izmir-hakkinda-sik-sorulan-sorular)

![Vezir Hanı İzmir Kemeraltı 17. yüzyıl iki katlı kemerli Osmanlı han avlusu ve 
taş revakları](https://buradaolabilir.com.tr/wp-content/uploads/2026/11/vezir-hani-
izmir-kemeralti-1678-koprulu-vakfi-tarihi.webp)

Köprülüler döneminin 1678 tarihli büyük ticaret mimarisini hatırlatan iki katlı 
revaklı Kemeraltı Osmanlı han avlusu (Bu görsel, yapay zekâ (AI) tarafından üretilmiş
temsili bir görseldir. Görselde yer alan bazı unsurlar gerçeği yansıtmayabilir. 
Lütfen ilgili bilgileri teyit ediniz.)

## Girit Seferi Sonrası Köprülüler Dönemi ve Vezir Hanı İzmir Yatırımları

Bugün [Kemeraltı tarihî han avluları](https://buradaolabilir.com.tr/kemeralti-tarihi-pasajlari-ve-han-avlulari-hamza-rustem-akin-abacioglu-ve-kizlaragasi-rotasi/)
arasında yürürken görülen yapılar çoğunlukla 18. ve 19. yüzyıldan kalmıştır; oysa
İzmir’in liman kenti olarak sıçrama yaptığı 17. yüzyıl, Köprülü ailesinin büyük 
vakıf hamlesiyle şekillenmişti. Girit Seferi (Kandiye Kuşatması) sürecinde Osmanlı
ordusunun ve donanmasının başlıca ikmal üslerinden birine dönüşen İzmir, deniz ticaretindeki
hızlı artış nedeniyle yüksek kapasiteli konaklama ve depolama yapıları gerektiriyordu.

Bu stratejik ihtiyaca yanıt vermek üzere Sadrazam **Köprülüzâde Fâzıl Ahmed Paşa**,
hem körfez güvenliğini Sancak Kalesi’nin inşasıyla pekiştirdi hem de **Vezir Hanı
İzmir** külliyesini başlattı. 1675 yılında temeli atılan bu kapsamlı imar yatırımı,
Fâzıl Ahmed Paşa’nın vefatının ardından yine aynı aileden sadrazam olan **Merzifonlu
Kara Mustafa Paşa** döneminde 1677–1678 yıllarında tamamlandı. Hanların düzenli 
kira gelirleri ise İzmir’deki imaret, hamam, çeşme ve medrese gibi sosyal hayır 
kurumlarının kesintisiz yaşatıldığı vakıf sistemine bağlandı; böylece çarşı ticareti
ile şehrin sosyal dayanışma ağı birbirine sıkıca kenetlendi.

## 106 Odalı Büyük Vezir Hanı (Köprülü Han) ve Küçük Vezir Hanı Mimarisi

İzmir arşivlerinde **Büyük Vezir Hanı** (Köprülü Han) ve hemen yakınındaki **Küçük
Vezir Hanı** olarak iki ayrı kütleden oluşan bu ticaret merkezi, eski [Frenk Sokağı ve Goad Planı](https://buradaolabilir.com.tr/frenk-sokagi-tarihi-kemeralti-alsancak-goad-plani/)
sınırlarıyla Mimar Kemalettin Caddesi aksının kesişiminde yer alıyordu. Denize oldukça
yakın konumlanması sayesinde gemilerden indirilen tekstil, kuru yemiş ve Anadolu’dan
gelen kervan malları doğrudan avlulara depolanabiliyordu.

| Kompleks Bölümü | Mimari Ölçek ve Planlama | Tarihî İşlev | 
| **Büyük Vezir Hanı (Köprülü Han)** | İki katlı klasik avlulu düzen; zemin katta 52, üst katta 54 toplam 106 oda | Yabancı ve yerli tüccar konaklaması, ticaret büroları ve antrepolar | 
| **Ön Cephe Dükkânları** | Han giriş cephesi boyunca sıralanan 20 adet dış dükkân | Günlük perakende çarşı hareketi ve zanaat erbabı kiracıları | 
| **Küçük Vezir Hanı** | 1675–1678 döneminde Büyük Han’a komşu daha küçük ölçekli ikinci yapı | Tamamlayıcı depolama, esnaf odaları ve vakıf iradı | 
| **Malzeme & Dönüşüm İzleri** | Kesme taş-tuğla almaşık doku; Roma tiyatro bloklarının devşirildiği rivayeti | 1688, 1778 depremleri ve 1779 yangınları sonrası onarımlar; 1922’de yıkım |

Simetrik avlu kurgusunun ortasında geniş yükleme ve tartım alanı, çevresinde ise
kemerli taş revaklara açılan 106 oda ve ön sırada 20 dükkân bulunan Büyük Vezir 
Hanı, dönemin gravür ve seyahatnamelerinde kentin en heybetli ticaret binalarından
biri olarak betimlenmiştir. Anadolu içlerinden deve kervanlarıyla taşınan pamuk,
kuru üzüm, incir, ipek ve halı balyaları bu avluda tartar ve mühürlenirken, İzmir
Körfezi’ne demirleyen Avrupa ticaret gemilerinin kaptanlarıyla burada sözleşmeler
yapılmaktaydı.

## 1688–1778 Afetlerinden 1922 Yangınına Kent Belleğindeki Yeri

Tıpkı İzmir’in diğer erken Osmanlı hanları gibi **Vezir Hanı İzmir** de yüzyıllar
boyunca doğal afetlerle sınandı. Tamamlanmasından yalnızca on yıl sonra yaşanan **
1688 İzmir Depremi** yapıda ağır hasar oluşturdu; ardından 1778 depremi ve 1779 
yangınlarında zarar gören bölümler vakıf kaynaklarıyla onarılarak ticaret işlevine
geri kazandırıldı. Uzun süre Frenk tüccarlarla Anadolu kervancılarının ortak buluşma
alanı oldu.

Ancak **1922 Büyük İzmir Yangını** sırasında Frenk Caddesi–Mimar Kemalettin hattındaki
pek çok tarihsel yapıyla birlikte her iki Vezir Hanı da tamamen yanarak kullanılamaz
hâle geldi. Ardından Cumhuriyet dönemi modern imar planlaması ve yeni bulvarların
açılması sürecinde toprak üstündeki kalıntıları bütünüyle ortadan kalktı. Bugün 
fiziken ayakta olmasa da Kemeraltı içindeki [Kızlarağası Hanı](https://buradaolabilir.com.tr/kizlaragasi-hani-fincanda-pisen-kumda-kahve-ve-avlu/),
[Abacıoğlu Hanı](https://buradaolabilir.com.tr/abacioglu-hani-sarmasikli-tas-avlusu-ve-sanat-atolyeleri/)
ve [Küçük Karaosmanoğlu Hanı](https://buradaolabilir.com.tr/kucuk-karaosmanoglu-hani-kemeralti-tarihi-avlusu-ve-geleneksel-el-sanatlari/)
ile kıyaslandığında İzmir’in han geleneğinin 17. yüzyıldaki devasa ölçeğini gözümüzde
canlandırmamızı sağlayan en önemli arşiv başlığıdır.

## Mimar Kemalettin ve Kemeraltı Hanlar Bölgesinde Tarihî İz Sürme Rotası

Kayıp Vezir Hanları’nın konumlandığı eski ticaret dokusunu yerinde hissetmek için
Konak’tan başlayıp Fevzipaşa Bulvarı ve Mimar Kemalettin Caddesi kesişimine uzanan
kısa bir kent yürüyüşü yapılabilir. Bölgeye **M1 Metrosu Çankaya** veya **Konak**
istasyonları, **T2 Tramvayı** ve **Konak Vapur İskelesi** üzerinden kolaylıkla erişilir.

Tarih yürüyüşünüzü [Kemeraltı Kuyumcular Çarşısı](https://buradaolabilir.com.tr/kemeralti-kuyumcular-carsisi-anafertalar-ve-zanaat-rehberi/)
ve [Peynirciler Çarşısı](https://buradaolabilir.com.tr/kemeralti-peynirciler-carsisi-ve-izmir-tulum-peyniri-tarihi/)
sokaklarıyla sürdürerek İzmir’in 17. yüzyıldan bugüne kesintisiz süren ticaret kültürünü
ayakta kalan tarihî hanların avlularında yakından inceleyebilir, eski liman ile 
kervan aksları arasındaki bağlantıyı sahada okuyabilirsiniz.

## Vezir Hanı İzmir – Tarihçe ve Mimari Özet

 * **İnşa Yılları:** 1675’te başlatıldı, 1677–1678 yıllarında tamamlandı
 * **Vakfeden Devlet Adamları:** Köprülüzâde Fâzıl Ahmed Paşa ve Merzifonlu Kara
   Mustafa Paşa
 * **Ölçeği:** Büyük Han (52 alt + 54 üst = 106 oda ve 20 dış dükkân) + Küçük Han
 * **Konumu (Tarihsel):** Eski Frenk Caddesi ile Mimar Kemalettin Caddesi kesişimi(
   Kemeraltı)
 * **Günümüz Durumu:** 1922 yangını ve sonraki imar çalışmalarıyla yıkılmış; kent
   arşivlerinde yer alır

## Kızlarağası Hanı, Abacıoğlu Hanı ve Kemeraltı Konumları

Konak hattındaki bu noktayı ve çevresindeki durakları [İzmir İnteraktif Haritası](https://buradaolabilir.com.tr/harita/)
üzerinden görerek günün kalanını planlayabilirsiniz:

 * **Kızlarağası Hanı (Kemeraltı Tarihî Hanlar Aksı):** [Haritada incele](https://buradaolabilir.com.tr/harita/?loc=kizlaragasi-hani-fincanda-pisen-kumda-kahve-ve-avlu)
 * **Abacıoğlu Hanı (Kemeraltı Taş Avlu):** [Haritada incele](https://buradaolabilir.com.tr/harita/?loc=abacioglu-hani-sarmasikli-tas-avlusu-ve-sanat-atolyeleri)
 * **Kemeraltı Çarşısı Merkez Ekseni (Konak):** [Haritada incele](https://buradaolabilir.com.tr/harita/?loc=izmir-konak-meydani-kemeralti-carsisi-ve-tarihi-cazibe-merkezi)

 * [Kemeraltı Tarihi Pasajları ve Han Avluları Hamza Rüstem Akın Abacıoğlu ve Kızlarağası Rotası](https://buradaolabilir.com.tr/kemeralti-tarihi-pasajlari-ve-han-avlulari-hamza-rustem-akin-abacioglu-ve-kizlaragasi-rotasi/)
 * [Frenk Sokağı Tarihi 1905 Goad Planı ve Kıbrıs Şehitleri Dönüşümü](https://buradaolabilir.com.tr/frenk-sokagi-tarihi-kemeralti-alsancak-goad-plani/)
 * [Kızlarağası Hanı: 1744 Tarihli Osmanlı Ticaret Mirası, Avlu ve Kumda Kahve](https://buradaolabilir.com.tr/kizlaragasi-hani-fincanda-pisen-kumda-kahve-ve-avlu/)
 * [Küçük Karaosmanoğlu Hanı Kemeraltı Tarihi Avlusu ve Geleneksel El Sanatları](https://buradaolabilir.com.tr/kucuk-karaosmanoglu-hani-kemeralti-tarihi-avlusu-ve-geleneksel-el-sanatlari/)

## Vezir Hanı İzmir Hakkında Sık Sorulan Sorular

### Vezir Hanı İzmir’de kim tarafından ve ne zaman yaptırıldı?

1675’te Sadrazam Köprülüzâde Fâzıl Ahmed Paşa tarafından başlatılmış, Merzifonlu
Kara Mustafa Paşa döneminde 1677–1678 yıllarında tamamlanmıştır.

### Büyük Vezir Hanı kaç odalı bir yapıydı?

Tarihî kaynaklara göre alt katta 52, üst katta 54 olmak üzere toplam 106 odası ve
ön cephesinde 20 adet dış dükkânı bulunmaktaydı.

### Köprülü külliyesinde hanlardan başka hangi yapılar vardı?

Hanların gelirleri İzmir’deki imaret, çeşme, hamam ve medrese gibi hayır kurumlarını
finanse eden bir vakıf sistemiyle bütünleştirilmişti.

### Vezir Hanları günümüzde neden ayakta değildir?

1688 ve 1778 depremleri ile onarılan yapılar 1922 Büyük İzmir Yangını’nda ağır biçimde
yandı ve Cumhuriyet dönemi şehir planlaması sırasında ortadan kalktı.

### Tarihî İzmir han mimarisini bugün nerede görebilirim?

Hemen yakınındaki ayakta kalan 18. yüzyıl yapıları Kızlarağası Hanı, Abacıoğlu Hanı
ve Küçük Karaosmanoğlu Hanı avlularında bu geleneği gözlemleyebilirsiniz.

**Kaynak ve Saha Doğrulaması:** Köprülüzâde Fâzıl Ahmed Paşa vakfiye kayıtları, 
DergiPark İzmir hanları araştırmaları ve İzmir Kent Belleği arşivleri. Saat, tarife
ve etkinlik güncellemeleri için ziyaret öncesinde ilgili belediye veya resmî kurum
duyurularını kontrol etmeniz önerilir.
