# Üç Eylül Tayyare Parkı ve Tayyare Binası Ödemiş Rehberi

- Bağlantı: https://buradaolabilir.com.tr/uc-eylul-tayyare-parki-odemis-izmir-rehberi/
- Yayımlanma: 2026-11-05T06:00:00+03:00
- Yazar: Yiğit CAN

İzmir’in Ödemiş ilçe merkezinde, Hükümet Konağı’nın hemen batı kanadında gölgesini
dev çınar ağaçlarının kurduğu **Üç Eylül Tayyare Parkı** (`38.2284, 27.9727`), sıradan
bir kent parkı değil, erken Cumhuriyet sivil dayanışmasının beton ve taşla mühürlenmiş
anıtıdır. 1927–1934 arasında kendi bağışlarıyla Türk Hava Kurumu’na tam **5 uçak**
armağan eden Ödemişliler için yapılan 1934 tarihli **Tayyare Binası**’nı, **2009**’
daki anıt jet hikâyesini ve Cumartesi günü kurulan el sanatları tezgâhlarını [İzmir İnteraktif Haritası](https://buradaolabilir.com.tr/harita/)
verileriyle inceledik.

##  İçindekiler

 * [5 Uçak Bağışlayan İlçeye Hediye Üç Eylül Tayyare Parkı Tarihi](https://buradaolabilir.com.tr/uc-eylul-tayyare-parki-odemis-izmir-rehberi/#5-ucak-bagislayan-ilceye-hediye-uc-eylul-tayyare-parki-tarihi)
 * [Anıt Jet Cumartesi El Sanatları Pazarı ve 2026 Park Durumu](https://buradaolabilir.com.tr/uc-eylul-tayyare-parki-odemis-izmir-rehberi/#anit-jet-cumartesi-el-sanatlari-pazari-ve-2026-park-durumu)
 * [TCDD Basmane Treni ESHOT 795 ve İZTAŞIT 806 İle Ulaşım](https://buradaolabilir.com.tr/uc-eylul-tayyare-parki-odemis-izmir-rehberi/#tcdd-basmane-treni-eshot-795-ve-iztasit-806-ile-ulasim)
 * [Üç Eylül Tayyare Parkı ve Binası Künyesi](https://buradaolabilir.com.tr/uc-eylul-tayyare-parki-odemis-izmir-rehberi/#uc-eylul-tayyare-parki-ve-binasi-kunyesi)
 * [Ödemiş Merkez ve Birgi Çevresindeki Tarihî Duraklar](https://buradaolabilir.com.tr/uc-eylul-tayyare-parki-odemis-izmir-rehberi/#odemis-merkez-ve-birgi-cevresindeki-tarihi-duraklar)
 * [Üç Eylül Tayyare Parkı Hakkında Sık Sorulanlar](https://buradaolabilir.com.tr/uc-eylul-tayyare-parki-odemis-izmir-rehberi/#uc-eylul-tayyare-parki-hakkinda-sik-sorulanlar)

![Üç Eylül Tayyare Parkı Ödemiş erken Cumhuriyet Tayyare Binası ve çınarlar](https://
buradaolabilir.com.tr/wp-content/uploads/2026/11/uc-eylul-tayyare-parki-odemis-izmir-
rehberi.webp)

Ödemiş Akıncılar Mahallesinde asırlık çınarlar arasında erken Cumhuriyet mirası 
Tayyare Binası ve Üç Eylül Tayyare Parkı (Bu görsel, yapay zekâ (AI) tarafından 
üretilmiş temsili bir görseldir. Görselde yer alan bazı unsurlar gerçeği yansıtmayabilir.
Lütfen ilgili bilgileri teyit ediniz.)

## 5 Uçak Bağışlayan İlçeye Hediye Üç Eylül Tayyare Parkı Tarihi

Coğrafi konum netliği açısından hemen belirtmek gerekir: Ödemiş’in güneyindeki eski*
Konaklı* beldesinde yer alan aynı adlı küçük park ile karıştırılmaması gereken asıl
tarihî **Üç Eylül Tayyare Parkı** (halk arasında *Tayyare Parkı*), ilçe merkezindeki**
Akıncılar Mahallesi** sınırları içinde, **Hürriyet Caddesi** ile **Mithatpaşa Caddesi**
arasındaki merkezi blokta yükselir. Adını Ödemiş’in kurtuluş tarihi olan **3 Eylül
1922**’den alan alanın merkezinde erken Cumhuriyet döneminin gurur abidesi **Tayyare
Binası** yer alır.

Öykü 1927’de başlar: Ödemiş halkı kurban derilerinden halk bağışlarına uzanan büyük
bir kampanyayla 1927–1934 arasında Türk Tayyare Cemiyeti’ne (THK) *Ödemiş 1*, *Ödemiş
2*, *Birgi*, *Adagide 1* ve *Adagide 2* adlarını taşıyan **tam 5 uçak** satın alıp
bağışlar. Cemiyet de bu olağanüstü katkıya vefa göstergesi olarak 1932’de temelini
attığı **Tayyare Binası**’nı **1934 yılında** hizmete açar. İki katlı dengeli taş
ve sıvalı cephe düzeniyle erken Cumhuriyet kamu mimarisinin ölçülü oranlarını yansıtan
yapı, tarih boyunca Halkevi, arkeoloji ve etnografya müzesi (eserleri 1950’lerde
İzmir’e taşınmıştır), TÖB-DER şubesi ve yıllarca ünlü *Halep Pastanesi* olarak Ödemiş
kent belleğine tanıklık etmiştir.

## Anıt Jet Cumartesi El Sanatları Pazarı ve 2026 Park Durumu

Parkın simgelerinden bir diğeri de binanın hemen arkasındaki yeşil alanda yükselen**
anıt savaş uçağıdır**. Ödemiş doğumlu dönemin Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral
Hasan Aksay’ın girişimiyle **2009 yılında** Kayseri’den getirtilen emekli savaş 
uçağı belediye tarafından parka yerleştirilmiştir. Böylece 1930’lardaki sivil bağış
mirası ile 21. yüzyıl kent meydanı tek bir karede birleşmiştir.

| Özellik / Ölçüt | Üç Eylül Tayyare Parkı Verisi | Ziyaretçi Notu | 
| Adres & Konum | Akıncılar Mah., Hürriyet Cad., Ödemiş (`38.2284, 27.9727`) | Konaklı Mahallesindeki park ile karıştırılmamalıdır | 
| Tayyare Binası | 1932–1934 THK yapısı; 2011–2012 yıllarında kapsamlı onarıldı | Mülkiyeti THK’ye aittir; dış cephe erken Cumhuriyet eseridir | 
| Anıt Savaş Uçağı | 2009 yılında Hv.K.K. emekli uçağı Kayseri’den getirildi | Tarihî binanın arka park aksında fotoğraf noktası oluşturur | 
| Hafta Sonu Pazarı | Cumartesi günleri Kadın El Sanatları Pazarı ve büyük çarşı | Ödemiş iğne oyaları ve yerel el işleri sergilenir | 
| Güncel 2026 Durum | Aktif kent parkı; yerel basında otopark/bakım tartışmaları gündemde | Çınar gölgesi altında dinlenme noktası olarak açıktır |

Tarihî bina **2011–2012** yıllarında İzmir İl Özel İdaresi ve belediye desteğiyle
aslına uygun biçimde onarılmıştır; günümüzde park yılın her günü ziyaretçilere açıktır(
yakın dönem yerel meclis ve basında yan çeperdeki otopark ve peyzaj bakımı talepleri
gündeme gelse de alan kamusal kullanımını sürdürmektedir). Özellikle 3 Eylül Ödemiş
kurtuluş yıl dönümü törenlerinde ve hafta sonları çınar altında soluklanan kentliler
için Hürriyet Caddesi’nin en görünür buluşma eşiğidir. Cumartesi günü ziyaret ediyorsanız
[Ödemiş Cumartesi Pazarı ve Kadın El Sanatları rehberimizi](https://buradaolabilir.com.tr/odemis-cumartesi-pazari-ve-kadin-el-sanatlari/)
mutlaka okuyun; kent müzelerini tamamlamak için de yürüme mesafesindeki [Yıldız Kent Arşivi ve Müzesi](https://buradaolabilir.com.tr/odemis-belediyesi-yildiz-kent-arsivi-ve-muzesi/)
ile [Ödemiş Arastası ipek-oya çarşısını](https://buradaolabilir.com.tr/odemis-arastasi-ipek-dokuma-ve-igne-oyasi-zanaati/)
rotanıza ekleyin.

## TCDD Basmane Treni ESHOT 795 ve İZTAŞIT 806 İle Ulaşım

Küçük Menderes havzasının merkezi olan Ödemiş’teki Tayyare Parkı’na hem demiryolu
hem de karayolu toplu taşımasıyla zahmetsizce gidilir:

 * **TCDD Bölgesel Treni:** İzmir Basmane Garı’ndan kalkan **Basmane – Ödemiş** 
   bölgesel trenleriyle **Ödemiş Şehir** veya **Ödemiş Garı**’nda indikten sonra
   kısa bir merkez yürüyüşüyle Akıncılar Hürriyet Caddesi’ne çıkılır. Detaylar için
   [İzmir–Ödemiş tren rehberimizi](https://buradaolabilir.com.tr/izmirden-efes-sirince-ve-odemis-tren-rehberi/)
   inceleyebilirsiniz.
 * **ESHOT & İZTAŞIT Hatları:** Torbalı aksından **795** (*Ödemiş – Torbalı*), İzmir
   Otogarı ve Kiraz aksından **806** (*Kiraz – Otogar*, İZTAŞIT entegreli) ve Beydağ
   yönünden **796** (*Beydağ – Ödemiş*) hatları Ödemiş Hükümet Konağı ve Belediye
   duraklarından geçerek parkın hemen yakınında indirir. Öğle molasında ise yöre
   mutfağı için [Ödemiş–Birgi rehberi](https://buradaolabilir.com.tr/odemis-ve-birgi-unesco-tarihi-kenti-gezi-rehberi/)
   ile [Ödemiş köftesi lezzet duraklarımızı](https://buradaolabilir.com.tr/odemis-koftesi-ve-bozdag-kestanesi-yoresel-izmir-lezzet-duraklari/)
   değerlendirebilirsiniz.

## Üç Eylül Tayyare Parkı ve Binası Künyesi

 * **Konum & Ayrım:** Akıncılar Mah., Hürriyet Cad., Ödemiş (38.2284, 27.9727); 
   Konaklı'daki parkla karıştırmayın
 * **Kuruluş Nişanesi:** 1927–1934 arasında Ödemişlilerin THK'ye bağışladığı 5 uçak
   anısına 1934 Tayyare Binası
 * **Anıt Uçak & Pazar:** 2009 yılında Orgeneral Hasan Aksay girişimiyle konulan
   uçak + Cumartesi Kadın El Sanatları Pazarı
 * **Mevcut Durum:** 2011–12 restorasyonlu tarihî yapı ve çınar altı kent parkı 
   kamuya açıktır
 * **Toplu Taşıma:** TCDD Basmane–Ödemiş treni, ESHOT 795 (Torbalı), İZTAŞIT 806(
   Otogar), 796 (Beydağ)

## Ödemiş Merkez ve Birgi Çevresindeki Tarihî Duraklar

Ödemiş hattındaki bu noktayı ve çevresindeki durakları [İzmir İnteraktif Haritası](https://buradaolabilir.com.tr/harita/)
üzerinden görerek günün kalanını planlayabilirsiniz:

 * **Üç Eylül Tayyare Parkı (Ödemiş):** [Haritada incele](https://buradaolabilir.com.tr/harita/?loc=uc-eylul-tayyare-parki-odemis-izmir-rehberi)
 * **Yıldız Kent Arşivi ve Müzesi:** [Haritada incele](https://buradaolabilir.com.tr/harita/?loc=odemis-belediyesi-yildiz-kent-arsivi-ve-muzesi)
 * **İbrahim Hakkı Ayvaz & Bedia Akartürk Müzesi:** [Haritada incele](https://buradaolabilir.com.tr/harita/?loc=odemis-belediyesi-ibrahim-hakki-ayvaz-kent-muzesi-ve-bedia-akarturk-sanat-muzesi)
 * **Birgi Çakırağa Konağı Müzesi:** [Haritada incele](https://buradaolabilir.com.tr/harita/?loc=odemis-birgi-cakiraga-konagi-muzesi)

 * [Birgi Tarihi Gezi Rehberi ve Ödemiş Rotası](https://buradaolabilir.com.tr/odemis-ve-birgi-unesco-tarihi-kenti-gezi-rehberi/)
 * [Ödemiş Cumartesi Pazarı ve Kadın El Sanatları](https://buradaolabilir.com.tr/odemis-cumartesi-pazari-ve-kadin-el-sanatlari/)
 * [Ödemiş Belediyesi Yıldız Kent Arşivi ve Müzesi – Ödemiş](https://buradaolabilir.com.tr/odemis-belediyesi-yildiz-kent-arsivi-ve-muzesi/)
 * [İzmir’den Efes, Şirince ve Ödemiş Tren Rehberi](https://buradaolabilir.com.tr/izmirden-efes-sirince-ve-odemis-tren-rehberi/)
 * [Ödemiş Arastası: Coğrafi İşaretli İpek Dokuma ve İğne Oyası Zanaatı](https://buradaolabilir.com.tr/odemis-arastasi-ipek-dokuma-ve-igne-oyasi-zanaati/)
 * [Ödemiş Köftesi ve Bozdağ Kestanesi: Yöresel İzmir Lezzet Durakları](https://buradaolabilir.com.tr/odemis-koftesi-ve-bozdag-kestanesi-yoresel-izmir-lezzet-duraklari/)

## Üç Eylül Tayyare Parkı Hakkında Sık Sorulanlar

### Üç Eylül Tayyare Parkı Ödemiş'te hangi mahallededir?

Ödemiş ilçe merkezi Akıncılar Mahallesi, Hürriyet Caddesi üzerinde, Hükümet Konağı’nın
hemen batı tarafındadır (güneydeki Konaklı Mahallesi Üç Eylül Parkı ile karıştırılmamalıdır).

### Tayyare Binası ne zaman ve niçin yapılmıştır?

Ödemiş halkının 1927–1934 yılları arasında bağışlarla Türk Tayyare Cemiyetine 5 
uçak kazandırmasına şükran nişanesi olarak 1932–1934 yıllarında inşa edilmiştir.

### Üç Eylül Tayyare Parkı içindeki savaş uçağı nereden geldi?

2009 yılında dönemin Hava Kuvvetleri Komutanı Ödemişli Orgeneral Hasan Aksay’ın 
girişimiyle ömrünü tamamlayan bir savaş uçağı Kayseri’den getirilerek binanın arkasına
yerleştirilmiştir.

### Ödemiş Tayyare Parkı'na tren veya otobüsle nasıl gidilir?

Basmane–Ödemiş TCDD bölgesel treniyle Ödemiş merkez istasyonunda inerek veya ESHOT
795, İZTAŞIT 806 ve 796 otobüslerinin Ödemiş Hükümet Konağı duraklarından yürüyerek
kolayca ulaşabilirsiniz.

**Kaynak ve Saha Doğrulaması:** [Kültür Envanteri (Tayyare Binası Ödemiş)](https://kulturenvanteri.com/yer/tayyare-binasi-odemis/),
[Ödemiş Belediyesi Resmî Tarihçe](https://www.odemis.bel.tr/sayfa/odemis-tarihi),
[ADÜ Kadın El Sanatları Pazarı Haberi](https://gzt.adu.edu.tr/haber/kadin-el-sanatlari-pazari-6142)
ve [Haber Ekspres Ödemiş](https://www.haberekspres.com.tr/odemisin-tarihi-tayyare-binasi-yenileniyor).
Saat, tarife ve etkinlik güncellemeleri için ziyaret öncesinde ilgili belediye veya
resmî kurum duyurularını kontrol etmeniz önerilir.
