# Sandıkoğlu Konağı Birgi Ödemiş MSGSÜ Restorasyonu ve Kalemişleri

- Bağlantı: https://buradaolabilir.com.tr/sandikoglu-konagi-birgi-odemis-msgs-tarihi-konak/
- Yayımlanma: 2026-11-20T16:32:38+03:00
- Yazar: Yiğit CAN

Aydınoğulları’nın kadim başkenti **Birgi**’de, Çakırağa Konağı ve Ulu Cami’ye yalnızca
birkaç yüz metre mesafedeki III. Beyzade Sokak’ta yükselen **Sandıkoğlu Konağı**,
zemin ve ara katındaki taş örgü üzerine ahşap karkas dışa taşkın üst katı ve başodasındaki**
hayali İstanbul panoramalı kalemişleriyle** Batı Anadolu sivil mimarisinin seçkin
yapılarındandır. **Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi (MSGSÜ)** tarafından 
restore edilip korunan konağın mimarisini ve Ödemiş–Birgi ulaşımını [İzmir İnteraktif Haritası](https://buradaolabilir.com.tr/harita/)
verileriyle inceledik.

##  İçindekiler

 * [Sandık Emini Ailesinden MSGSÜ Birgi Yerleşkesine Konak Tarihi](https://buradaolabilir.com.tr/sandikoglu-konagi-birgi-odemis-msgs-tarihi-konak/#sandik-emini-ailesinden-msgsu-birgi-yerleskesine-konak-tarihi)
 * [Dış Sofalı Plan Ahşap Konsollar ve Hayali İstanbul Kalemişleri](https://buradaolabilir.com.tr/sandikoglu-konagi-birgi-odemis-msgs-tarihi-konak/#dis-sofali-plan-ahsap-konsollar-ve-hayali-istanbul-kalemisleri)
 * [TCDD Basmane Ödemiş Treni ESHOT 795 ve Birgi Minibüsleriyle Ulaşım](https://buradaolabilir.com.tr/sandikoglu-konagi-birgi-odemis-msgs-tarihi-konak/#tcdd-basmane-odemis-treni-eshot-795-ve-birgi-minibusleriyle-ulasim)
 * [Sandıkoğlu Konağı Mimari ve Restorasyon Kimliği](https://buradaolabilir.com.tr/sandikoglu-konagi-birgi-odemis-msgs-tarihi-konak/#sandikoglu-konagi-mimari-ve-restorasyon-kimligi)
 * [Birgi Kentsel Sit Alanı Yakın Tarihî Yapılar](https://buradaolabilir.com.tr/sandikoglu-konagi-birgi-odemis-msgs-tarihi-konak/#birgi-kentsel-sit-alani-yakin-tarihi-yapilar)
 * [Sandıkoğlu Konağı Hakkında Sık Sorulanlar](https://buradaolabilir.com.tr/sandikoglu-konagi-birgi-odemis-msgs-tarihi-konak/#sandikoglu-konagi-hakkinda-sik-sorulanlar)

![Sandıkoğlu Konağı Birgi Ödemiş 19. yüzyıl Osmanlı ahşap cumbalı konak mimarisi](
https://buradaolabilir.com.tr/wp-content/uploads/2026/11/sandikoglu-konagi-birgi-
odemis-msgs-tarihi-konak.webp)

Ödemiş Birgi'de taş alt kat üzerine ahşap karkas ve geniş cumbalı üst katıyla tarihî
Sandıkoğlu Konağı dokusu (Bu görsel, yapay zekâ (AI) tarafından üretilmiş temsili
bir görseldir. Görselde yer alan bazı unsurlar gerçeği yansıtmayabilir. Lütfen ilgili
bilgileri teyit ediniz.)

## Sandık Emini Ailesinden MSGSÜ Birgi Yerleşkesine Konak Tarihi

Birgi’nin **Cami-i Kebir mevkiinde**, **III. Beyzade Sokak No: 3 / 3A** adresinde(
12 Pafta, 555 Parsel, Kültür Envanteri No: `59064`, `38.2556, 28.0665`) yer alan**
Sandıkoğlu Konağı**, adını Osmanlı döneminde **“Sandık Emini”** görevini üstlenen**
Sadık Bey** ailesinden alır. Mimari tarihlemelerde **18. yüzyıl sonu ile 19. yüzyıl
ilk yarısı** arasına yerleştirilen yapı, Birgi Kentsel Sit Alanı’nın en erken tarihli
sivil konut örnekleri arasındadır.

Zaman içerisinde yıpranma riskiyle karşılaşan bu tescilli konak, yalnızca belediye
korumasına bırakılmamış; **Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi (MSGSÜ)** Rektörlüğü
öncülüğünde akademik rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri hazırlanarak hayata
geçirilmiştir. Restorasyon sürecinin akademik dergilere yansıyan belgelerinde yapının
özgün ahşap karkas dokusunun ve tavan-duvar bezemelerinin bilim kurulu gözetiminde
korunduğu kaydedilmiştir. Birgi’nin ana gezi şemasını [Birgi Konakları ve Bozdağlar rehberimiz](https://buradaolabilir.com.tr/izmir-odemis-tarihi-birgi-konaklari-golcuk-ve-bozdaglar-dogasi/)
ile bir arada okuyabilirsiniz.

## Dış Sofalı Plan Ahşap Konsollar ve Hayali İstanbul Kalemişleri

Sandıkoğlu Konağı’nı komşu konaklardan ayıran teknik nitelikler hem taşıyıcı sisteminde
hem de iç mekân süslemelerinde okunabilir. Zemin ve ara katı yığma/moloz taş örgü
tekniğiyle yükseltilmiş; üst kat ise sokağa ve avluya bakan ahşap konsollarla dışa
taşırılmış geleneksel **bağdadî/ahşap karkas** sistemle inşa edilmiştir. Plan şeması
itibarıyla sıcak Ege iklimine ve avlu yaşamına uyumlu **dış sofalı Batı Anadolu 
Osmanlı konutu** tipolojisini yansıtır.

| Mimari Katman | Sandıkoğlu Konağı Teknik Özelliği | Miras Değeri | 
| Dönem & Plan | 18. yy sonu – 19. yy başı | Dış sofalı geleneksel Osmanlı konutu | Birgi’deki tarihî konak kuşağının özgün taşra örneğidir | 
| Taşıyıcı Sistem | Alt katlarda moloz/yığma taş; üst katta konsollu ahşap karkas | Sokağa çıkan cumba/çıkma oranları korunmuştur | 
| Kalemişi Bezemeler | Başoda ve üst kat duvarlarında hayali İstanbul panoramaları | 19. yy Osmanlı taşra resim geleneğini sergiler | 
| Kurumsal Statü | 1995 Kentsel Sit kararı kapsamında tescilli; MSGSÜ yerleşkesi | Üniversite yerleşkesi olduğu için iç ziyaret dönemsel izne tabidir | 
| Yürüyüş Çevresi | Ulu Cami (160 m) ve Aydınoğlu Türbesi (50 m) hemen yakınındadır | Tek yürüyüşte tüm Birgi anıtlarıyla birlikte dışarıdan incelenebilir |

Başodası ile üst kat oda duvarlarında dikkat çeken **kalemişi hayali İstanbul manzaraları**,
tıpkı yalnızca birkaç sokak ötedeki [Birgi Çakırağa Konağı Müzesi](https://buradaolabilir.com.tr/odemis-birgi-cakiraga-konagi-muzesi/)
duvarlarında olduğu gibi 19. yüzyılda taşra eşrafının payitahta duyduğu görsel ilgiyi
belgeleyen sanat tarihî belgelerdir. Yürüme mesafesindeki [Birgi Ulu Camii](https://buradaolabilir.com.tr/aydinoglu-mehmet-bey-camisi-birgi-ulu-cami/)
ve [Çukur Medrese](https://buradaolabilir.com.tr/dervis-aga-medresesi-darulhadisi-cukur-medrese/)
duraklarıyla birkaç saatlik yoğun bir kültür yürüyüşü tamamlanır.

## TCDD Basmane Ödemiş Treni ESHOT 795 ve Birgi Minibüsleriyle Ulaşım

Birgi merkezinin dış taşıt trafiğine dar sokaklar nedeniyle sınırlı oluşu, toplu
taşımayı çok pratik hâle getirir:

 * **TCDD Bölgesel Treni (B37):** İzmir Basmane Garı’ndan kalkan **Basmane–Ödemiş
   bölgesel treni** ile Ödemiş Garı’na gelinir; Ödemiş merkezden düzenli çalışan**
   ÖDM11 / ÖDM12 Birgi minibüsleriyle** yaklaşık 10–15 dakikada Birgi Meydanı’na
   geçilir.
 * **ESHOT Bağlantıları:** **795** (Ödemiş – Torbalı İZBAN Aktarma) ve **806** (
   Kiraz – İzmir Otogar) ESHOT hatları Ödemiş merkeze bağlanır; oradan minibüsle
   Birgi’ye geçilip Cami-i Kebir / III. Beyzade Sokak yönüne 3 dakikalık düz yürüyüşle
   Sandıkoğlu Konağı kapısına varılır.
 * **Ziyaretçi Notu:** Konak bir devlet üniversitesinin (**MSGSÜ Birgi Yerleşkesi**)
   eğitim/araştırma kullanımındaki yapısı olduğu için açık müze gibi her saat iç
   giriş garantisi yoktur; dış cephe sokak dokusu her zaman görülebilirken iç salon
   ziyareti üniversite duyuruları veya görevli iznine bağlıdır. Sokak düzeyinden
   bakıldığında bile cumbalı ahşap konsolları ve moloz taş zemin işçiliği netçe 
   incelenebildiğinden Birgi’nin Cami-i Kebir yürüyüş halkasına mutlaka dahil edilmelidir;
   dönüşte Birgi Çarşısı’ndaki yerel el işi dükkânları ve taş fırınlarda kısa bir
   çay molası verilebilir.

## Sandıkoğlu Konağı Mimari ve Restorasyon Kimliği

 * **Konum:** Birgi Mahallesi (Cami-i Kebir Mevkii), III. Beyzade Sk. No: 3/3A, 
   Ödemiş – İzmir
 * **Kurum & Koruma:** MSGSÜ (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi) Birgi Yerleşkesi(
   KE No: 59064)
 * **Mimari Özellik:** 18–19. yy dış sofalı plan, taş zemin + konsollu ahşap üst
   kat, İstanbul panoramalı kalemişleri
 * **Ziyaret Durumu:** Sokak cephesi her gün görülebilir; iç mekân üniversite etkinlik/
   izin düzenine bağlıdır
 * **Toplu Taşıma:** TCDD B37 Basmane–Ödemiş treni veya ESHOT 795 + Ödemiş–Birgi(
   ÖDM11/12) minibüsleri

## Birgi Kentsel Sit Alanı Yakın Tarihî Yapılar

Ödemiş hattındaki bu noktayı ve çevresindeki durakları [İzmir İnteraktif Haritası](https://buradaolabilir.com.tr/harita/)
üzerinden görerek günün kalanını planlayabilirsiniz:

 * **Sandıkoğlu Konağı (Birgi – Ödemiş):** [Haritada incele](https://buradaolabilir.com.tr/harita/?loc=sandikoglu-konagi-birgi-odemis-msgs-tarihi-konak)
 * **Aydınoğlu Mehmet Bey Türbesi (Birgi):** [Haritada incele](https://buradaolabilir.com.tr/harita/?loc=aydinoglu-mehmet-bey-turbesi)
 * **Birgi Ulu Camii (Aydınoğlu Mehmet Bey):** [Haritada incele](https://buradaolabilir.com.tr/harita/?loc=aydinoglu-mehmet-bey-camisi-birgi-ulu-cami)
 * **Derviş Ağa Medresesi (Çukur Medrese):** [Haritada incele](https://buradaolabilir.com.tr/harita/?loc=dervis-aga-medresesi-darulhadisi-cukur-medrese)

 * [İzmir Ödemiş Tarihi Birgi Konakları, Gölcük ve Bozdağlar Doğası](https://buradaolabilir.com.tr/izmir-odemis-tarihi-birgi-konaklari-golcuk-ve-bozdaglar-dogasi/)
 * [Ödemiş Birgi Çakırağa Konağı Müzesi – Ödemiş](https://buradaolabilir.com.tr/odemis-birgi-cakiraga-konagi-muzesi/)
 * [Aydınoğlu Mehmet Bey Camisi (Birgi Ulu Cami) – Ödemiş](https://buradaolabilir.com.tr/aydinoglu-mehmet-bey-camisi-birgi-ulu-cami/)
 * [Derviş Ağa Medresesi/Darülhadisi(Çukur Medrese) – Ödemiş](https://buradaolabilir.com.tr/dervis-aga-medresesi-darulhadisi-cukur-medrese/)
 * [Birgi Derviş Ağa Camisi – Ödemiş](https://buradaolabilir.com.tr/birgi-dervis-aga-camisi/)
 * [Su Kemeri (Birgi) – Ödemiş](https://buradaolabilir.com.tr/su-kemeri-birgi/)

## Sandıkoğlu Konağı Hakkında Sık Sorulanlar

### Sandıkoğlu Konağı Birgi'de tam olarak nerededir?

Ödemiş ilçesine bağlı Birgi Mahallesi’nde Cami-i Kebir mevkiinde, Ulu Cami ve Aydınoğlu
Mehmet Bey Türbesi’nin hemen yakınındaki III. Beyzade Sokak No: 3/3A’dadır.

### Konağın içindeki duvar süslemeleri neden ünlüdür?

Başoda ve üst kat oda duvarlarında 19. yüzyıl Osmanlı taşra sanatının özgün örneklerinden
olan hayali İstanbul manzaraları (kalemişi panoramalar) yer almaktadır.

### Sandıkoğlu Konağı'nı hangi kurum restore etmiştir?

Konağın rölöve, restitüsyon ve restorasyon çalışmaları Mimar Sinan Güzel Sanatlar
Üniversitesi (MSGSÜ) Rektörlüğü öncülüğünde yürütülerek MSGSÜ Birgi Yerleşkesi olarak
korunmuştur.

### Ödemiş'ten Birgi Sandıkoğlu Konağı'na toplu taşımayla nasıl gidilir?

Basmane–Ödemiş treni (B37) veya 795 ESHOT hattıyla Ödemiş’e vardıktan sonra Birgi
minibüsleriyle (ÖDM11/ÖDM12) köy meydanına inip 3 dakikada yürüyebilirsiniz.

**Kaynak ve Saha Doğrulaması:** [Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi (MSGSÜ)](https://msgsu.edu.tr/universite/yerleskeler/msgsu-birgi-sandikoglu-konagi/),
[Kültür Envanteri (KE 59064)](https://kulturenvanteri.com/yer/sandikoglu-konagi-birgi/),
[Tasarım Kuram Dergisi Restorasyon Makalesi](https://www.tasarimkuram.com/index.php/dtj/article/view/212/197)
ve [Erol Şaşmaz Arşivi](https://www.erolsasmaz.com/?oku=2950). Saat, tarife ve etkinlik
güncellemeleri için ziyaret öncesinde ilgili belediye veya resmî kurum duyurularını
kontrol etmeniz önerilir.
