# Peynirini Mağarası Karaburun Bozköy Tabiat Varlığı Rehberi

- Bağlantı: https://buradaolabilir.com.tr/peynirini-magarasi-karaburun-bozkoy-tabiat-varligi/
- Yayımlanma: 2026-11-20T16:30:17+03:00
- Yazar: Yiğit CAN

Karaburun Yarımadası’nın Bozköy sırtlarında, Civa Madeni Mevkii’ndeki makilik kaya
tabakalarının altında uzanan **Peynirini Mağarası**, geçmişte yöre köylülerinin 
tulum peynirlerini serin ortamda olgunlaştırmak için kullandığı doğal bir soğuk 
hava sığınağı iken günümüzde **A Grubu Tabiat Varlığı** tescili taşıyan önemli bir
karstik mağaradır. 108 metrelik derinliğini, Konya Derbent ve Muğla Yatağan’daki
adaşlarıyla farkını ve ekipmansız iniş risklerini [İzmir İnteraktif Haritası](https://buradaolabilir.com.tr/harita/)
bağlantılarıyla aktarıyoruz.

##  İçindekiler

 * [108 Metre Derinlik A Grubu Tabiat Varlığı Tescili ve Adaş Mağara Ayrımı](https://buradaolabilir.com.tr/peynirini-magarasi-karaburun-bozkoy-tabiat-varligi/#108-metre-derinlik-a-grubu-tabiat-varligi-tescili-ve-adas-magara-ayrimi)
 * [Bozköy Tulum Peyniri Geleneği Yarasa Popülasyonu ve Giriş Kuralları](https://buradaolabilir.com.tr/peynirini-magarasi-karaburun-bozkoy-tabiat-varligi/#bozkoy-tulum-peyniri-gelenegi-yarasa-populasyonu-ve-giris-kurallari)
 * [ESHOT 761 ve 976 Üzerinden Bozköy Çevresine Erişim](https://buradaolabilir.com.tr/peynirini-magarasi-karaburun-bozkoy-tabiat-varligi/#eshot-761-ve-976-uzerinden-bozkoy-cevresine-erisim)
 * [Peynirini Mağarası Teknik ve Koruma Ölçüleri](https://buradaolabilir.com.tr/peynirini-magarasi-karaburun-bozkoy-tabiat-varligi/#peynirini-magarasi-teknik-ve-koruma-olculeri)
 * [Karaburun Yarımadası Yakın Durakları](https://buradaolabilir.com.tr/peynirini-magarasi-karaburun-bozkoy-tabiat-varligi/#karaburun-yarimadasi-yakin-duraklari)
 * [Peynirini Mağarası Hakkında Sık Sorulanlar](https://buradaolabilir.com.tr/peynirini-magarasi-karaburun-bozkoy-tabiat-varligi/#peynirini-magarasi-hakkinda-sik-sorulanlar)

![Peynirini Mağarası Karaburun Bozköy kalker kaya ağzı ve maki tepeleri](https://
buradaolabilir.com.tr/wp-content/uploads/2026/11/peynirini-magarasi-karaburun-bozkoy-
tabiat-varligi.webp)

Karaburun Bozköy Civa Madeni Mevkii kayalık maki tepelerinde Peynirini Mağarası 
karstik ağzı (Bu görsel, yapay zekâ (AI) tarafından üretilmiş temsili bir görseldir.
Görselde yer alan bazı unsurlar gerçeği yansıtmayabilir. Lütfen ilgili bilgileri
teyit ediniz.)

## 108 Metre Derinlik A Grubu Tabiat Varlığı Tescili ve Adaş Mağara Ayrımı

Anadolu’da tulum peyniri saklama geleneğinden adını alan birden fazla “Peynirini”
mağarası bulunur: Konya’nın Derbent ilçesinde ve Muğla’nın Yatağan (TAY #11761) 
sınırlarında da aynı adlı karstik oyuklar kayıtlıdır. Bu dosyadaki mağara ise İzmir’in**
Karaburun ilçesi, Bozköy Mahallesi, Civa Madeni Mevkii (160 ada 1 parsel)** sınırlarında
bulunan resmî tescilli **Peynirini Mağarası**’dır.

T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından **“Tabiat Varlığı–
A Grubu Mağara”** statüsünde tescillenerek etrafı **“Mağara Koruma Alanı”** ilan
edilen yapının bilimsel haritalaması **BÜMAK (1991)** ve **DEÜ-MAK (2002)** mağaracılık
ekiplerince yapılmıştır. TAY (Türkiye Arkeolojik Yerleşmeleri #11762) ile Karaburun
Kaymakamlığı verilerine göre mağaranın **toplam uzunluğu 229 metre**, **derinliği
ise 108 metredir**. Bölgenin sakin kıyı kimliğini ve koylarını merak eden okurlar
[Karaburun bakir koyları rehberimizden](https://buradaolabilir.com.tr/izmir-karaburun-bakir-koylari-mordogan-ve-nergis-kokulu-dogasi/)
yarımadanın kuzey haritasını inceleyebilir.

## Bozköy Tulum Peyniri Geleneği Yarasa Popülasyonu ve Giriş Kuralları

Mağaranın adı, yerel hayvancılık geçmişinin doğrudan yansımasıdır. Karaburun yarımadasının
yüksek kıl keçisi potansiyeliyle üretilen deri tulum peynirleri, elektrikli soğuk
hava depolarının olmadığı dönemlerde yaz sıcaklarından korunmak üzere bu sabit serinliğe
sahip büyük galeri ağzına yerleştirilir ve olgunlaştırılırdı. Bugün mağara içi ekosisteminde
çok sayıda **yarasa kolonisi** yaşamaktadır.

| Parametre | Resmî ve Bilimsel Ölçüm | Ziyaret & Güvenlik Notu | 
| Koruma Statüsü | ÇŞB Tabiat Varlığı (A Grubu) ve Mağara Koruma Alanı | Doğal dokuya, sarkıtlara ve yarasa yaşam alanına müdahale yasaktır | 
| Boyutlar | 229 m toplam uzunluk | 108 m dikey/eğimli derinlik | Hem yatay galeri hem dik iniş özellikleri içerir | 
| Bilimsel Kayıt | BÜMAK (1991), DEÜ-MAK (2002), TAY Envanteri No: 11762 | Giriş ağzı geniş, alt galeriler karanlık ve diktir | 
| Doğal Ekosistem | Büyük galeriler içinde aktif yarasa popülasyonu | Yüksek ses, flaş veya duman/ateş kesinlikle kullanılmamalıdır | 
| Bireysel Ziyaret | Doğa yürüyüşü ile dış ağız gözlemi önerilir | 108 m dikey kesimler için teknik mağaracılık eğitimi ve rehber şarttır |

Karaburun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü yayınlarında, Karaburun ilçe merkezinden
çıkarak Peynirini ve **Yukarıdeveci** mağaralarını kapsayan yaklaşık **5,5 kilometrelik
orta zorlukta** doğa yürüyüşü güzergâhı tanımlanmaktadır (özellikle **Nisan–Kasım**
dönemleri önerilir). Parkur boyunca güneşten koruyan ağaçlık örtünün azlığı nedeniyle
rüzgâra açık karstik tepelerde sabah erken saatlerde yürümek konforu artırır. Profesyonel
teknik ip ve kask donanımı olmayan günübirlik gezginlerin kesinlikle alt kuyulara/
galerilere inmeyip yalnızca doğal mağara ağzını ve maki sırtlarını dışarıdan inceleyip
yakın çevredeki [Dolungaz Kamp Alanı](https://buradaolabilir.com.tr/dolungaz-kamp-alani/)
veya [Badembükü Koyu](https://buradaolabilir.com.tr/karaburun-badembuku-koyu/) hattına
devam etmesi gerekir; böylece hem kendi güvenliğinizi hem de koruma altındaki yarasa
yaşam alanını korumuş olursunuz.

## ESHOT 761 ve 976 Üzerinden Bozköy Çevresine Erişim

Mağaranın ağız kesimi arazi içindeki patika ve stabilize toprak yolda yer aldığından
kapıya kadar belediye aracı çalışmaz:

 * **ESHOT 761 / 976 – 981 Aktarması:** İzmir Fahrettin Altay Aktarma Merkezi üzerinden**
   981** (Balıklıova – F.Altay) ve **761** (Karaburun – Urla) veya **976** (Mordoğan–
   Karaburun) ESHOT hatlarıyla Karaburun / Bozköy ayrımına kadar erişilir.
 * **Yürüyüş ve Araç Yaklaşımı:** Karaburun ilçe merkezinden yaklaşık **100 km**
   İzmir uzaklığının ötesindeki Bozköy – Civa Madeni Mevkii toprak yoluna geçilir;
   yolun son bölümü dik eğimli kayalık ve makilik arazi patikası olduğu için mutlaka
   bilekli arazi ayakkabısı, kişi başı yeterli içme suyu, ilkyardım kiti ve ağız
   çevresinden geri dönerken güneş batımı ihtimaline karşı yedek el feneri bulundurulmalıdır.
   Arazide işaretleme levhaları sınırlı olduğundan rota takibi için çevrimdışı GPS
   haritası önceden telefona indirilmelidir. Bölgedeki köy üreticilerinden doğal
   zeytinyağı veya keçi peyniri temin etmek isteyenler, yürüyüşün ardından [Furma Çiftliği](https://buradaolabilir.com.tr/furma-ciftligi/)
   ile [Karaburun Cumhuriyet Meydanı](https://buradaolabilir.com.tr/karaburun-cumhuriyet-meydani/)
   ve konaklama için [Kuyucak Konak Otel](https://buradaolabilir.com.tr/kuyucak-konak-otel/)
   çevresinden bölge hakkında güncel saha yönlendirmesi alabilir. Yaz sıcağında 
   susuz kalmamak için yarımada yürüyüşünün sabah erken saatlerde başlatılması tavsiye
   edilir.

## Peynirini Mağarası Teknik ve Koruma Ölçüleri

 * **İdari Konum:** Bozköy Mahallesi (Civa Madeni Mevkii), Karaburun – İzmir
 * **Resmî Statü:** T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı A Grubu
   Tabiat Varlığı
 * **Ölçüler (TAY):** 229 metre toplam uzunluk | 108 metre derinlik (BÜMAK / DEÜ-
   MAK)
 * **Güvenlik Uyarısı:** Yarasa kolonisi ve 108 m derin yapı nedeniyle rehbersiz
   alt iniş yapılmaz
 * **Yürüyüş Rotası:** Karaburun – Peynirini – Yukarıdeveci (~5,5 km orta zorlukta
   parkur; Nisan–Kasım)

## Karaburun Yarımadası Yakın Durakları

Karaburun hattındaki bu noktayı ve çevresindeki durakları [İzmir İnteraktif Haritası](https://buradaolabilir.com.tr/harita/)
üzerinden görerek günün kalanını planlayabilirsiniz:

 * **Bozköy Çevresi (Peynirini Mağarası Yaklaşım):** [Haritada incele](https://buradaolabilir.com.tr/harita/?loc=peynirini-magarasi-karaburun-bozkoy-tabiat-varligi)
 * **Furma Çiftliği (Karaburun):** [Haritada incele](https://buradaolabilir.com.tr/harita/?loc=furma-ciftligi)
 * **Dolungaz Kamp Alanı:** [Haritada incele](https://buradaolabilir.com.tr/harita/?loc=dolungaz-kamp-alani)
 * **Kuyucak Konak Otel:** [Haritada incele](https://buradaolabilir.com.tr/harita/?loc=kuyucak-konak-otel)

 * [İzmir Karaburun Bakir Koyları, Mordoğan ve Nergis Kokulu Doğası](https://buradaolabilir.com.tr/izmir-karaburun-bakir-koylari-mordogan-ve-nergis-kokulu-dogasi/)
 * [Dolungaz Kamp Alanı – Karaburun](https://buradaolabilir.com.tr/dolungaz-kamp-alani/)
 * [Karaburun Badembükü Koyu – Karaburun](https://buradaolabilir.com.tr/karaburun-badembuku-koyu/)
 * [Furma Çiftliği – Karaburun](https://buradaolabilir.com.tr/furma-ciftligi/)
 * [Karaburun Cumhuriyet Meydanı – Karaburun](https://buradaolabilir.com.tr/karaburun-cumhuriyet-meydani/)
 * [Kuyucak Konak Otel – Karaburun](https://buradaolabilir.com.tr/kuyucak-konak-otel/)

## Peynirini Mağarası Hakkında Sık Sorulanlar

### Karaburun Peynirini Mağarası içine rehbersiz girilebilir mi?

Mağara 108 metre derinliğe ulaşan dik bölümlere ve koruma altındaki yarasa kolonisine
sahip A Grubu Tabiat Varlığı olduğu için donanımlı teknik mağaracılık ekibi ve rehber
olmadan derin galerilere girilmemelidir.

### Mağara adını nereden almıştır?

Bölge çobanlarının soğutma olanakları gelişmeden önce keçi sütü tulum peynirlerini
serin galeri ağzında doğal ortamda olgunlaştırmasından almıştır.

### Peynirini Mağarası İzmir dışında başka illerde de var mı?

Evet, Konya Derbent ve Muğla Yatağan’da da aynı adlı adaş mağaralar vardır; ancak
A Grubu Tabiat Varlığı ve 108 m derinlik verisi Karaburun Bozköy’deki mağaraya aittir.

### Bölgeye yürüyüş için en uygun aylar hangileridir?

Karaburun Kaymakamlığı ve İl Kültür Müdürlüğü rehberlerinde ~5,5 km’lik mağara parkuru
için yağışsız ve serin dönemleri kapsayan Nisan–Kasım aralığı önerilmektedir.

**Kaynak ve Saha Doğrulaması:** [T.C. ÇŞB Tabiat Varlıkları İlanı (PDF)](https://webdosya.csb.gov.tr/db/tabiat/duyurular/ek_ilan_peynirini_magarasi-1_20250226095629.pdf),
[T.C. Karaburun Kaymakamlığı](https://www.karaburun.gov.tr/magara-turizmi), [TAY Envanteri (#11762)](http://www.tayproject.org/Magara.fm$Retrieve?MagaraNo=11762&html=cave_detail_t.html&layout=web)
ve [Vikipedi](https://tr.wikipedia.org/wiki/Peynirini_Ma%C4%9Faras%C4%B1). Saat,
tarife ve etkinlik güncellemeleri için ziyaret öncesinde ilgili belediye veya resmî
kurum duyurularını kontrol etmeniz önerilir.
