# Mattheys Köşkü Bornova – Arkas Sanat ve Tarihi Miras

- Bağlantı: https://buradaolabilir.com.tr/mattheys-kosku-bornova-tarihi-levanten-malikanesi-ve-sanat-evi/
- Yayımlanma: 2026-09-05T11:00:00+03:00
- Yazar: Yiğit CAN

---

**1780 yılında İngiliz tüccar John Maltass tarafından inşa edilen Mattheys Köşkü,
Bornova’nın en köklü sivil mimarlık örneklerinden biridir. Günümüzde Arkas Sanat
Bornova olarak hizmet veren yapı, Anadolu halı sanatının seçkin örneklerini barındırırken
Levanten kültürünün izlerini taşımaktadır.**

##  İçindekiler

 * [Mattheys Köşkü'nün 1780'den Günümüze Tarihçesi](https://buradaolabilir.com.tr/mattheys-kosku-bornova-tarihi-levanten-malikanesi-ve-sanat-evi/#mattheys-koskunun-1780den-gunumuze-tarihcesi)
 * [Arkas Sanat Bornova ve Anadolu Halı Sanatı](https://buradaolabilir.com.tr/mattheys-kosku-bornova-tarihi-levanten-malikanesi-ve-sanat-evi/#arkas-sanat-bornova-ve-anadolu-hali-sanati)
 * [Levanten Mirası ve Bornova Sivil Mimarisi](https://buradaolabilir.com.tr/mattheys-kosku-bornova-tarihi-levanten-malikanesi-ve-sanat-evi/#levanten-mirasi-ve-bornova-sivil-mimarisi)
 * [Köşkün Tarihsel Dönüm Noktaları ve Atatürk Ziyareti](https://buradaolabilir.com.tr/mattheys-kosku-bornova-tarihi-levanten-malikanesi-ve-sanat-evi/#koskun-tarihsel-donum-noktalari-ve-ataturk-ziyareti)
 * [Bornova'nın Kültürel Rotaları ve Komşu Yapılar](https://buradaolabilir.com.tr/mattheys-kosku-bornova-tarihi-levanten-malikanesi-ve-sanat-evi/#bornovanin-kulturel-rotalari-ve-komsu-yapilar)
 * [Restorasyon Süreci ve Mimari Koruma Çalışmaları](https://buradaolabilir.com.tr/mattheys-kosku-bornova-tarihi-levanten-malikanesi-ve-sanat-evi/#restorasyon-sureci-ve-mimari-koruma-calismalari)
 * [Ziyaretçiler İçin Pratik Bilgiler ve Erişim](https://buradaolabilir.com.tr/mattheys-kosku-bornova-tarihi-levanten-malikanesi-ve-sanat-evi/#ziyaretciler-icin-pratik-bilgiler-ve-erisim)
 * [❓ Mattheys Köşkü Bornova Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)](https://buradaolabilir.com.tr/mattheys-kosku-bornova-tarihi-levanten-malikanesi-ve-sanat-evi/#%e2%9d%93-mattheys-kosku-bornova-hakkinda-sikca-sorulan-sorular-sss)
 * [📍 Mattheys Köşkü Bornova Harita Konumu ve Navigasyon Bağlantıları](https://buradaolabilir.com.tr/mattheys-kosku-bornova-tarihi-levanten-malikanesi-ve-sanat-evi/#%f0%9f%93%8d-mattheys-kosku-bornova-harita-konumu-ve-navigasyon-baglantilari)

---

## Mattheys Köşkü'nün 1780'den Günümüze Tarihçesi

Bornova ovasının zengin tarım arazileri üzerinde yükselen Mattheys Köşkü, 18. yüzyılın
sonlarında İzmir’in ticari dinamikleriyle şekillenmiştir. Yapılan kapsamlı restorasyon
çalışmaları ve arşiv araştırmaları, yapının 1780 yılında İngiliz tüccar John Maltass
tarafından bir yazlık malikâne olarak inşa edildiğini kanıtlamaktadır. Bu dönemde
kıyı ticaretinin büyümesiyle birlikte Avrupa kökenli aileler, kentin sıcaklığından
kaçmak için Bornova’da geniş bahçeli konaklar kurmaya başlamıştır.

Mülkiyet yapısı zaman içerisinde değişim göstererek köşkün tarihsel derinliğini 
artırmıştır. John Maltass’ın ardından mülkiyet, kızı Eugenie ve damadı Dr. Charles
Wood aracılığıyla Wood ailesine geçmiştir. Bu süreçte yapı, tarihsel kaynaklarda
zaman zaman Wood–Paterson Evi ya da Steinbüchel Köşkü gibi farklı isimlerle de anılmıştır.
Köşkün mimari katmanları, her yeni dönemde eklenen bölümlerle birlikte Levanten 
yaşam tarzının fiziksel bir özeti haline gelmiştir.

Yapının kültürel hafızadaki en önemli dönemi, ressam ve besteci Hortense Wood’un
konaktaki varlığıdır. Entelektüel bir merkez niteliği taşıyan konak, dönemin sanat
çevrelerinin buluşma noktası olmuştur. Hatta dünyaca ünlü piyanist Franz Liszt’in
Bornova ziyareti sırasında bu konakta konakladığı ve evdeki piyanoyu çaldığı bilinmektedir.
Bu tarihi doku, yapının sadece bir konut değil, aynı zamanda bir kültür merkezi 
olduğunu göstermektedir.

| Özellik | Detay | Notlar | 
 | Yapı Adı | Mattheys Köşkü (Arkas Sanat Bornova) | 1780 yapımı tarihi köşk | 
 | Konum | Bornova, İzmir | Erzene Mahallesi | 
 | Kategori | Müze / Tarihi Yapı | Levanten mirası | 
 | Ana Tema | Anadolu Halı Sanatı | Seçkin koleksiyon | 
 | Kuruluş | John Maltass | İngiliz tüccar |

## Arkas Sanat Bornova ve Anadolu Halı Sanatı

Günümüzde Arkas Sanat Bornova adıyla faaliyet gösteren köşk, Anadolu halı sanatının
en nadide örneklerine ev sahipliği yapmaktadır. Yapılan titiz restorasyon süreciyle
birlikte yapı, bir müze kimliği kazanarak kültürel mirası koruma altına almıştır.
Ziyaretçiler, köşkün tarihi atmosferi içerisinde geleneksel dokuma sanatının gelişimini
ve estetik değerlerini inceleme fırsatı bulmaktadırlar. Bu sergileme biçimi, tarihi
yapıyı yaşayan bir sanat mekânına dönüştürmektedir.

Sergilenen koleksiyon, Anadolu’nun farklı bölgelerinden gelen ve her biri kendine
has motifler barındıran halıları kapsamaktadır. Köşkün mimari detayları ile halıların
estetik yapısı arasında kurulan bağ, ziyaretçilere bütüncül bir kültürel deneyim
sunmaktadır. Arkas Holding tarafından yürütülen koruma çalışmaları, yapının özgünlüğünü
bozmadan modern sergileme tekniklerinin kullanılmasına olanak tanımıştır. Bu sayede
geçmişin mirası, günümüz sanatseverleriyle buluşmaktadır.

Sanat merkezinin Bornova’daki diğer önemli duraklarla olan yakınlığı, bölgedeki 
kültürel rotayı zenginleştirmektedir. Örneğin, [Victor Whittall Evi – Arkas Deniz Tarihi Merkezi](https://buradaolabilir.com.tr/victor-whittall-evi-arkas-deniz-tarihi-merkezi/)
gibi yapılarla birlikte bu bölge, İzmir’in Levanten mirasının kalbi sayılmaktadır.
Köşkün sunduğu sanatsal içerik, Bornova’nın tarihsel kimliğini pekiştiren en önemli
unsurlardan biri olarak kabul edilmektedir.

## Levanten Mirası ve Bornova Sivil Mimarisi

Bornova, 19. yüzyılda Avrupa kökenli tüccarların yerleşim alanı olması sebebiyle
özgün bir sivil mimari dokusuna sahiptir. Mattheys Köşkü, bu dokunun en karakteristik
örneklerinden biri olarak Levanten ailelerin sosyal yaşamını yansıtır. Geniş bahçeler,
yüksek tavanlı odalar ve Avrupa tarzı dekorasyon unsurları, bu yapıların ortak özellikleridir.
Bu mimari dil, İzmir’in kozmopolit yapısının fiziksel bir tezahürüdür.

Bölgedeki diğer yapılar incelendiğinde, köşklerin birbirleriyle olan mimari ve sosyal
bağları dikkat çekmektedir. [Wells Köşkü Bornova Yanılgısı](https://buradaolabilir.com.tr/wells-kosku-bornova-tarihi-19-yuzyil-levanten-malikanesi/)
gibi konularda yapılan araştırmalar, bölgedeki yapıların gerçek tarihsel kökenlerini
anlamak açısından kritiktir. Her bir köşk, kendi ailesinin hikâyesini ve İzmir’in
ticaret tarihini farklı bir perspektiften anlatmaktadır.

Mimari açıdan incelenen bu yapılar, sadece estetik değil, aynı zamanda dönemin mühendislik
ve inşaat tekniklerini de sergiler. Taş işçiliği, ahşap süslemeler ve bahçe düzenlemeleri,
Levantenlerin yerel malzemeyi Avrupa estetiğiyle nasıl harmanladığını gösterir. 
Bu mirasın korunması, İzmir’in çok kültürlü geçmişinin gelecek nesillere aktarılması
açısından hayati bir önem taşımaktadır.

## Köşkün Tarihsel Dönüm Noktaları ve Atatürk Ziyareti

Mattheys Köşkü’nün tarihsel seyri içerisinde siyasi ve toplumsal olaylar da önemli
yer tutmaktadır. Yapının en dikkat çekici anlarından biri, 16 Eylül 1922 tarihinde
Mustafa Kemal Atatürk’ün gerçekleştirdiği ziyarettir. Kurtuluş Savaşı sonrası İzmir’in
yeniden inşası sürecinde, bu tür tarihi yapılar toplumsal hafızanın bir parçası 
olarak önem kazanmıştır. Atatürk’ün ziyareti, yapının sadece bir aile malikânesi
değil, kentin tanığı olduğunu kanıtlar.

Yapının mülkiyet değişimleri ve aileler arası geçişler, Bornova’nın sosyo-ekonomik
dönüşümünü de simgelemektedir. İngiliz tüccarlardan başlayarak yerel ve uluslararası
ailelerin el değiştirdiği bu süreç, İzmir’in küresel ticaret ağındaki konumunu yansıtır.
Köşkün her bir odası, bu geçişlerin ve yaşanan kültürel etkileşimlerin izlerini 
taşımaktadır. Tarihsel belgeler, yapının bu süreçteki rolünü detaylandırmaktadır.

Bölgedeki diğer kültürel miras alanları ile kıyaslandığında, köşkün hem mimari hem
de siyasi bir sembol olduğu görülür. [Bornova Belediyesi Cumhuriyet Evi ve Anı Evi](https://buradaolabilir.com.tr/cumhuriyet-ani-evi/)
gibi mekanlar ile birlikte düşünüldüğünde, Bornova’nın Cumhuriyet dönemi ve öncesi
arasındaki köprü niteliği daha net anlaşılmaktadır. Bu tarihsel süreklilik, bölgenin
kültürel derinliğini oluşturmaktadır.

## Bornova'nın Kültürel Rotaları ve Komşu Yapılar

Mattheys Köşkü’nü ziyaret edenler için Bornova, geniş bir kültürel rota sunmaktadır.
Köşkün çevresinde yer alan diğer tarihi yapılar, ziyaretçilerin bölgedeki Levanten
etkisini daha kapsamlı anlamasını sağlar. Bu rotayı takip etmek, İzmir’in çok kültürlü
geçmişine dair bütüncül bir bakış açısı kazanmaya yardımcı olur. Her durak, farklı
bir dönemin ve farklı bir toplumsal sınıfın izlerini taşır.

Örneğin, [Saint Mary Magdalene Anglican Kilisesi](https://buradaolabilir.com.tr/saint-mary-magdalene-anglican-kilisesi/),
bölgedeki dini ve sosyal yaşamın bir parçası olarak rotanın önemli bir parçasıdır.
Ayrıca [Bornova Doğanlar Şapel Kültür Merkezi](https://buradaolabilir.com.tr/bornova-doganlar-sapel-kultur-merkezi/)
gibi yapılar da bölgenin manevi ve kültürel dokusunu tamamlar. Bu yapılar arasındaki
mesafe, yürüyerek veya kısa araç yolculuklarıyla katedilebilecek düzeydedir.

Kültürel geziyi doğa ile birleştirmek isteyenler için [Bayetav | Çınarköy Doğa Merkezi](https://buradaolabilir.com.tr/bayetav-cinarkoy-doga-merkezi/)
gibi alanlar da seçenekler arasındadır. Bornova’nın hem tarihi hem de doğal güzelliklerini
birleştiren bu çeşitlilik, bölgeyi İzmir’in en zengin ilçelerinden biri yapmaktadır.
Tarihi köşklerin bahçeleri, bu doğal dokunun mimariyle buluştuğu en estetik noktalardır.

## Restorasyon Süreci ve Mimari Koruma Çalışmaları

Mattheys Köşkü’nün bugünkü görkemli haline kavuşması, Arkas Holding tarafından yürütülen
titiz bir restorasyon sürecinin sonucudur. Restorasyon sırasında yapının özgün malzemeleri
korunmaya çalışılmış ve tarihsel katmanlar bilimsel yöntemlerle incelenmiştir. Bu
çalışmalar, yapının sadece dış görünüşünü değil, iç mekanlarındaki sanatsal detayları
da güvence altına almıştır. Mimari koruma, yapının geleceğe taşınması için en kritik
aşamadır.

Restorasyon sürecinde kullanılan teknikler, 18. ve 19. yüzyıl inşaat metodolojilerine
sadık kalınarak uygulanmıştır. Ahşap işçiliğinden taş cephe düzenlemelerine kadar
her detay, arşiv belgeleri ışığında yeniden yorumlanmıştır. Bu yaklaşım, yapının
tarihsel kimliğinin bozulmadan modern kullanım ihtiyaçlarına cevap vermesini sağlamıştır.
Müze kimliği kazanması, bu koruma çalışmalarının en somut başarısıdır.

Yapının korunması, sadece fiziksel bir müdahale değil, aynı zamanda bir kültürel
hafıza koruma faaliyetidir. Köşkün her bir köşesi, geçmişteki yaşam biçimlerini 
ve sanatsal zevkleri günümüze taşımaktadır. Bu tür kapsamlı restorasyon projeleri,
İzmir’in sivil mimarlık mirasının yok olmasını engelleyerek, kentin kültürel sermayesini
güçlendirmektedir. Koruma bilinci, bu tür projelerin temel motivasyon kaynağıdır.

## Ziyaretçiler İçin Pratik Bilgiler ve Erişim

Mattheys Köşkü’nü ziyaret etmek isteyenlerin, güncel ziyaret saatlerini ve giriş
koşullarını resmi kanallar üzerinden teyit etmeleri önerilir. Yapının bir sanat 
merkezi olarak hizmet vermesi nedeniyle, sergiler ve etkinlikler takvimi değiştirebilmektedir.
Ziyaret planlaması yaparken, özellikle Salı günleri uygulanan ücretsiz giriş imkanları
gibi özel durumlar önceden kontrol edilmelidir. Bu, ziyaretin verimliliği açısından
önemlidir.

Konum olarak Bornova’nın merkezi noktalarından birinde bulunan köşk, ulaşım açısından
oldukça avantajlı bir noktadadır. Toplu taşıma araçları ve İzmir metrosu ile erişim
sağlanabilen bölge, ziyaretçiler için kolaylık sunmaktadır. Köşkün çevresindeki 
geniş yollar ve düzenli yerleşim, ulaşım sırasında konfor sağlamaktadır. Bölgedeki
diğer tarihi noktalarla birleştirilen bir plan, zaman yönetimi açısından faydalı
olacaktır.

Ziyaret sırasında köşkün mimari detaylarını ve sergilenen halı koleksiyonunu dikkatle
incelemek, kültürel derinliği artıracaktır. Müze atmosferine uygun bir şekilde yapılan
geziler, yapının ruhunu anlamaya yardımcı olur. Arkas Sanat’ın resmi web sitesi 
üzerinden güncel sergi takvimine ulaşmak, ziyaretin içeriğini zenginleştirecek etkinlikleri
kaçırmamanızı sağlar. Bilgiye dayalı bir gezi, tarihi keşfetmenin en doğru yoludur.

---

### 📌 Bornova Çevresinde İlgili Duraklar ve Rotalar

 * [**Kuyulu Köşk (İzmir Araştırma ve Uygulama Merkezi)**](https://buradaolabilir.com.tr/kuyulu-kosk-izmir-arastirma-ve-uygulama-merkezi/)
 * [**Victor Whittall Evi**](https://buradaolabilir.com.tr/victor-whittall-evi-arkas-deniz-tarihi-merkezi/)
 * [**Saint Mary Magdalene Anglican Kilisesi**](https://buradaolabilir.com.tr/saint-mary-magdalene-anglican-kilisesi/)
 * [**Bornova Doğanlar Şapel Kültür Merkezi**](https://buradaolabilir.com.tr/bornova-doganlar-sapel-kultur-merkezi/)
 * [**Bayetav | Çınarköy Doğa Merkezi**](https://buradaolabilir.com.tr/bayetav-cinarkoy-doga-merkezi/)

---

## ❓ Mattheys Köşkü Bornova Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

### ❓ Mattheys Köşkü, 1780 yılında İngiliz tüccar John Maltass tarafından inşa edilmiştir. Daha sonra Wood ailesinin mülkiyetine geçmiş ve tarihsel süreçte farklı isimlerle de anılmıştır.

Mattheys Köşkü, 1780 yılında İngiliz tüccar John Maltass tarafından inşa edilmiştir.
Daha sonra Wood ailesinin mülkiyetine geçmiş ve tarihsel süreçte farklı isimlerle
de anılmıştır.

### ❓ Müze bünyesinde ağırlıklı olarak Anadolu halı sanatının seçkin ve nadide örnekleri sergilenmektedir. Koleksiyon, geleneksel dokuma sanatının estetik gelişimini yansıtır.

Müze bünyesinde ağırlıklı olarak Anadolu halı sanatının seçkin ve nadide örnekleri
sergilenmektedir. Koleksiyon, geleneksel dokuma sanatının estetik gelişimini yansıtır.

### ❓ Ziyaret saatleri Salı-Pazar 10:00-18:00 arasındadır; Pazartesi günleri kapalıdır. Güncel saatler ve dini bayramlardaki durum için resmi kanallardan teyit alınmalıdır.

Ziyaret saatleri Salı-Pazar 10:00-18:00 arasındadır; Pazartesi günleri kapalıdır.
Güncel saatler ve dini bayramlardaki durum için resmi kanallardan teyit alınmalıdır.

### ❓ Köşkün en önemli tarihi anlarından biri, 16 Eylül 1922'de Mustafa Kemal Atatürk'ün yapıyı ziyareti ve dünyaca ünlü piyanist Franz Liszt'in burada konaklamış olmasıdır.

Köşkün en önemli tarihi anlarından biri, 16 Eylül 1922'de Mustafa Kemal Atatürk'ün
yapıyı ziyareti ve dünyaca ünlü piyanist Franz Liszt'in burada konaklamış olmasıdır.

---

## 📍 Mattheys Köşkü Bornova Harita Konumu ve Navigasyon Bağlantıları

| Durak / Konum | Harita & Navigasyon | 
 | **Mattheys Köşkü Bornova (Bornova Haritası)** | [İlçe Haritasını Aç 📍](https://buradaolabilir.com.tr/harita/?ilce=Bornova) | 
 | Burada Olabilir Ana İzmir Haritası | [Ana Haritaya Git 🗺️](https://buradaolabilir.com.tr/harita/) |

---

### 📌 Hızlı Gezi İpuçları & Pratik Bilgiler

 * **Kategori:** Müze / Tarihi Yapı
 * **Konum / İlçe:** Bornova, İzmir
 * **Adres:** Erzene Mah. Gençlik Cad. No: 15, Bornova
 * **Çalışma Notu:** Salı-Pazar 10:00-18:00 (Pazartesi kapalı)
 * **Resmî Kaynak:** arkassanat.com

---

**📚 Doğrulama ve Kaynakça:**

Bilgiler Arkas Sanat, Bornova Belediyesi ve tarihsel arşiv kayıtları temel alınarak
doğrulanmıştır. Başvurulan kayıtlar: [Arkas Sanat resmî web sitesi](https://www.arkassanat.com/),
[İzmir Metrosu](https://www.izmirmetro.com.tr/), [Bornova Belediyesi](https://www.bornova.bel.tr/),
[erolsasmaz.com](https://www.erolsasmaz.com/).

---

⚖️ **Yasal Uyarı & Telif:** Bu rehberde yer alan özgün rota ve derlemeler 5846 sayılı
FSEK kapsamında korunmaktadır. Ziyaret saatleri ve tarife bilgileri dönemsel olarak
güncellenebilir; bildirimler için [İletişim & Uyar-Kaldır](https://buradaolabilir.com.tr/iletisim/).

---

💡 **Bu ve buna benzer içerikler için Instagram’da bizi takip edin:** [@buradaolabilir](https://www.instagram.com/buradaolabilir/)

---
